Niederländisch
68 Wendungen dieses Bestands haben eine Fassung auf Niederländisch. Wander schreibt dafür „Holländisch“ — der Name von 1867; hier steht der heutige.
- Twee honden aan den zelfden haard bijten elkander.
- Twee honden aan een been komen zelden overeen.
Ik deug niet in de huid, zei de boer, toen hij op sterven lag, en hij sprak de waarheid.
Beleg: Harrebomée, I, 338Geen regel zonder uitzondering.
Ausnahmen bestätigen die Regel
Beleg: Harrebomée, II, 212 bDat muisje zal een staart hebben.
Beleg: Bohn I, 303Op water en brood gezet worden.
Beleg: Harrebomée, II, 442 aHet is beter weêr om koeken te bakken, dan om meel te halen.
bei jemandem gut Wetter machen
Beleg: Harrebomée, II, 443 b- Bij schraalhans is magerman kok.
- Gierige Hans is keldermeester.
- Schraalhans is keukenmeester.
bei jemandem ist Schmalhans Küchenmeister
Beleg: Harrebomée, II, 261 bBoter bij de visch.
Beleg: Harrebomée, I, 83Dáár ligt de hond begraven.
Beleg: Harrebomée, I, 316Hij kan zijn' mond niet digt houden.
Beleg: Harrebomée, II, 98 bMen moet het kind niet met het bad uitschudden.
das Kind mit dem Bade ausschütten
Beleg: Harrebomée, I, 406 b- Hij heeft een' bok gemaakt.
- Hij schiet een bok.
Het is een bodemloos vat.
dem Fass den Boden ausschlagen
Beleg: Harrebomée, II, 362Hij ziet wel anderer lieden stekjes, maar niet zijn' eigen balk.
den Splitter im fremden Auge, aber nicht den Balken im eigenen sehen
Beleg: Harrebomée, II, 303 bHet is de vernielende tand des tijds.
Beleg: Harrebomée, II, 323 bLaat de kerk in het midden van het dorp staan.
Beleg: Harrebomée, I, 394 aHij koopt kat in den zak.
Beleg: Harrebomée, I, 387 aHij is een man van zijn woord.
Beleg: Harrebomée, II, 60 aHoe nieuwer snede, hoe losser kleed.
Beleg: Harrebomée, II, 278 bHij heeft ze achter de ooren.
es faustdick hinter den Ohren haben
Beleg: Harrebomée, II, 148 a- Hij heeft het met de moedermelk ingezogen.
- Hij heeft het uit zijn moeders borsten gezogen.
etwas mit der Muttermilch einsaugen
Beleg: Harrebomée, II, 91 aHij spreekt vrij weg van de lever.
Beleg: Harrebomée, II, 21Hij moet altijd de kastanjes uit het vuur halen.
für jemanden die Kastanien aus dem Feuer holen
Beleg: Harrebomée, I, 384 aTis quaet swemmen teghen strom.
Beleg: Tunn., 22, 1- Hij draagt haar onder zijn hemd.
- Hij heeft geen haar op zijne tong.
- Hij heeft haar op zijne tanden.
Hans in alle straten.
Beleg: Harrebomée, I, 284Bij een slecht spel een goed gezigt zetten.
gute Miene zum bösen Spiel machen
Beleg: Harrebomée, I, 2Alle dingen zijn wel oorbaar, maar alle dingen stichten niet.
Beleg: Harrebomée, I, 133Het heeft geen gortje op de tong.
Beleg: Harrebomée, I, 252 aEen ieder legge zijne hand op het hart, en kenne zich zelven.
Beleg: Harrebomée, I, 277Hij heeft ze achter de ooren.
Beleg: Harrebomée, II, 148 aKarel, houd de lantaarn, zei Joris, ik moet eens hoesten.
Beleg: Harrebomée, I, 383 aIn troebel water is 't goed visschen.
Beleg: Bohn I, 329Hij heeft het wespennest verstoord.
Beleg: Harrebomée, II, 455 bDwalen is menschelijk.
Beleg: Bohn I, 312Hij komt op mijn dak.
Beleg: Harrebomée, I, 118Iemand de Leviten lezen.
Beleg: Harrebomée, II, 21Er loopt hem eene luis over zijne lever.
jemandem ist eine Laus über die Leber gelaufen
Beleg: Harrebomée, II, 40Zich bij den neus laten leiden.
jemanden an der Nase herumführen
Beleg: Bohn I, 3345Al naardat ik magt heb.
Beleg: Harrebomée, II, 50 b- Dat is een kapelletje in de maan. ( Harrebomée, I, 381 b. )
- Hij bouwt kasteelen in Spanje.
- Hij bouwt Luchtkasteelen. ( Harrebomée, I, 384 a. )
- Hij timmert in de lucht.
- Hij heeft kind noch kraai (kuiken) te voeren. ( Harrebomée, I, 405 a. )
- Met zeil en treil.
Daar is kat noch muis overgebleven (of: wedergekomen).
mit jemandem Katz und Maus spielen
Beleg: Harrebomée, I, 384 b- Hij is in de boonen.
- Hij is in de boonen, en plukt erwten.
Dat is de verkeerde wereld.
Beleg: Harrebomée, II, 450 aWerp geene paarlen vor de zwijnen, zij mogten ze onder den draf inlijven.
Beleg: Harrebomée, II, 172 b- Een oog in't zeil houden.
- Men moet een oog in het zeil houden.
Het is een zwijn.
Beleg: Harrebomée, II, 517 aOm eene hazelnoot zoude hij wel een proces voeren.
Beleg: Harrebomée, II, 131 bDat heb ik meer bij de hand gehad.
Beleg: Harrebomée, I, 276Hij trekt van leêr.
Beleg: Harrebomée, II, 12- Hij staat wel uit den regen, maar niet uit den drop.
- Van den regen in den drop.
- Van de wal in de sloot.
vom Regen in die Traufe kommen
Beleg: Harrebomée, II, 213 aHij weet wel, waar Abraham den mutsaard haalt.
wissen, wo Barthel den Most holt
Beleg: Harrebomée, II, 111 bAlle goede dingen bestaan in drieën.
Beleg: Harrebomée, I, 134Vele laatsten zullen de eersten zijn, en vele eersten de laatsten.
die Letzten werden die Ersten sein
Beleg: Harrebomée, II, 2Al etende wast de appetijt.
Beleg: Harrebomée, I, 18- Men en sal den ghegheven peert niet nau in den mont sien.
- Men moet geen gegeven paard in den bek zien.
einem geschenkten Gaul schaut man nicht ins Maul
Beleg: Tunn., 17, 14Hoogmoed komt vóór den val.
Beleg: Harrebomée, I, 330De gelegenheid maakt een' dief.
Beleg: Harrebomée, I, 223- De bruine morgenstond is goed voor de reizigers.
- De morgenstond heeft goud in den mond. ( Bohn I, 306. )
- Geen bekwamer licht dan van den morgenstond.
Morgenstunde hat Gold im Munde
Beleg: Harrebomée, II, 104 b- Ondankbaarheid is's werelds loon.
- Op wel doen valt wel ondank in 't einde.
Klein Hansken boet, wat Hans misdoet.
was Hänschen nicht lernt, lernt Hans nimmermehr
Beleg: Harrebomée, I, 284Schoenmaker, houd u bij uwe leest.
Schuster, bleib bei deinem Leisten
Beleg: Harrebomée, II, 256 aMen love geen dag, of hij zij den avond.
man soll den Tag nicht vor dem Abend loben
Beleg: Harrebomée, I, 116 bHij zal van den duivel droomen.
wenn man vom Teufel spricht, kommt er
Beleg: Harrebomée, I, 165 bTijd is geld.
Beleg: Harrebomée, II, 334 a; Bohn I, 339Wiens brood ik eet, wiens woord ik spreek.
wes Brot ich ess, des Lied ich sing
Beleg: Magazijn, 82; Harrebomée, I, 98Is Saul ook (wat doet Saul) onder de profeten?
wie kommt Saul unter die Propheten
Beleg: Harrebomée, II, 236 a